posts getagt ‘November Music 2011’

Martijne van Dijk

zondag, november 13th, 2011

Martijne van Dijk is de saxofoniste van Ensembe 306, dat tijdens November Music 2011 een eerbetoon bracht aan het Philips NatLab, waar de allereerste studio voor electronische muziek was gevestigd:

‘TablesAreTurned’

zondag, november 13th, 2011

De Oostenrijker Bernhard Lang heeft een fascinatie voor loops, herhalingen en repeterende, machinale bewegingen. Ook heeft Lang duidelijk iets met ‘minimal music’, maar dan wel met de scherpe uitingen daarvan, schurend langs Krautrock, metal en industrial. Het Italiaanse ensemble Alter Ego samen met draaitafelgoeroe Philip Jeck laten Lang’s klankgoed weerklinken in ‘TablesAreTurned’. Akoestisch, door gebruik te maken van fluit, klarinet, viool, cello en keyboard/piano, en elektronisch, door vinyl turntablism.

Van het begin tot het einde van het concert krijgen we een opgejaagd onrustige aaneenschakeling van ’staccato’, pompend en groovy gespeelde composities te horen. Zonder pauzes in een flow, overtippend van ensemble naar meesterlijk geplaatste fragmentarische elementaire orkestdeeltjes, verpakt in mini-scapes door Philip Jeck. Telkens worden de stotende minimal delen implosief afgebouwd, waarna klankflarden, loops en samples explosief naar onder- en boventonen worden verschoven.

Grimmig, vol spanning en suspence zijn de klankexercities in het laatste deel van het concert. Extreme ruis, lage frequenties, experimenteel geneuzel en sferische geluiden trekken mij mee in een eigentijdse thriller. Natuurlijk ontbreekt het niet aan het ultieme rustmoment vlak voor de climax, waarin alle gestapelde klankdeeltjes uit de bocht vliegen en clashen in een vastgelopen elektrostatische strijk/blaasmachine.

Het is voor Bernhard Lang, Alter Ego en Philip Jeck de tweede keer dat zij in deze setting optreden. Behalve de soundcheck is er van te voren niet gerepeteerd. Dat is terug te horen in de mix van Eugenio Vatta. Tijdens de komende reeks concerten zal hij er hard aan moeten werken deze samenvloeiing van akoestische en elektronische klankdelen beter uit te balanceren, zodat het een totaal geïntegreerde klankbeleving wordt. Desalniettemin is het nu al een bijzonder opwindende ervaring.

Gezien en gehoord door Hessel Veldman; op 12 november 2011 in de Verkadefabriek.

Luister naar vroeger werk van Bernhard Lang; genaamd ‘The Ovens Reconstruction’; uitgevoerd door Klangforum Wien; 7/8 april 2000.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Jennifer Walshe/ensemble ]H[iatus

zondag, november 13th, 2011

]H[iatus bestaande uit negen musici speelt met veel mimiek, zoals geluidloos voorlezen, blazen op flessenhalzen en het doen van yoga oefeningen. Scheurend papier is de rode draad van vanavond. Tijdens het concert in de Toonzaal zorgt dit geluid er voor dat alles stil staat.

Het totaalgeluid tijdens het improvisatie concert doet oude impro-tijden herleven. Hetgeen wordt versterkt door de dadaïstische theatrale omlijsting, gebruik van dagelijkse geluiden en de stemklank verwijzingen van Jennifer Walshe naar traditionele Ierse folk muziek.

Het geheel klinkt fris, met veel breaks, met gelukkig geen applaus momenten tussen de vijf afzonderlijke composities en ziet er tegelijkertijd boeiend uit. Wel enigszins gedateerd door het gebruik van oude kunst- en muziekstromingen, maar daarnaast een toonbeeld van multi-disciplinaire producties in de 21ste eeuw.

Gezien en gehoord door Nicole van der Veen; op 12 november 2011 in de Toonzaal.

Luister naar en lees portret Jennifer Walshe: (meer…)

Paul Devens ‘City Chase’

zondag, november 13th, 2011

In het Kruithuis is tijdens November Music de klankinstallatie van Paul Devens te zien en te horen. Met geluidsopnamen uit Den Bosch, al fietsend gemaakt door Devens zelf en ten gehore gebracht door vier luidsprekers, horizontaal heen en weer bewegend over glijstangen, blaast Devens de stadse geluiden nieuw leven in. Hij heeft de oorspronkelijk opnamen puur gehouden. Het is juist de beweging van de luidsprekers van links naar rechts, die een nieuw ‘environmental’ klankverhaal vertellen. Een uniek avontuur in amper zeven minuten!

Paul Devens trekt met zijn installatie de komende maanden door Europa, van stad naar stad, alwaar hij met de karakteristieke geluiden van de steden nieuwe klankavonturen en stadsgeluidskaarten bouwt.

Gezien en gehoord door Nicole van der Veen en Hessel Veldman; op 12 november 2011 in het Kruithuis.

Luister naar City Chase; versie ’s Hertogenbosch.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Yuri Honing

zondag, november 13th, 2011

Yuri Honing speelde tijdens November Music 2011 met de Amerikaanse pianist Craig Taborn:

David Kweksilber Big Band

zaterdag, november 12th, 2011

“We verzamelen een schatkist met stukken, speciaal voor deze big band geschreven”, aldus David Kweksilber, klarinettist en oprichter van de naar hem genoemde big band – en een echte big band ìs het, met de gebruikelijke bezetting van koper, hout, en slagwerk. Geen strijkers – hoewel dat misschien nog wel een keer zou kunnen. Maar wel een tap-danser (geweldig trouwens!) en een zangeres, Claron McFadden is de vaste vocaliste van de DKBB.

Vrijdagavond 11 november, de 11e van de 11e van het jaar 2011, was Claron verhinderd, maar haar plaats werd op waardige, intrigerende en nu en dan humoristische wijze ingenomen door de wereldberoemde stemkunstenaar David Moss. Nooit eerder samen on stage, maar het was eigenlijk een heel logische combinatie, voorgesteld door Bert Palinckx, artistiek directeur van November Music. Het repertoire in de schatkist is breder dan big bands doorgaans op de lessenaars hebben staan, van futuristische stukken uit de jaren ‘40, geschreven voor de band van Stan Kenton door Robert Graettinger (aan de vergetelheid ontrukt door nijver speurwerk van Werner Herbers) tot stukken van pianist Guus Janssen en – als uitsmijter en klapper van de avond – Jacques Palinckx.

Een deconstructie van My Favorite Things, waarin op typisch Palinckxe wijze werd gebungeejumped van hoekige funk naar vrolijke chaos, van een mooie melodielijn naar spijkerharde staccato akkoorden. Met de fantastische solo van tenorist Peter van Bergen werd bovendien een terecht eerbetoon gegeven aan de John Coltrane-versie van die klassieker. Een knotsgekke avond, dat was het, maar tjonge, wat een toffe big band!

Gezien en gehoord door Aad van Nieuwkerk; vrijdag 11 november 2011 in de grote zaal van de Verkadefabriek.

Luister en lees verder portret van David Kweksilber en David Moss, dus ga naar…… (meer…)

Markus Stockhausen en BEAM

zaterdag, november 12th, 2011

Vrijdag 11 speelde het ensemble BEAM samen met Markus Stockhausen (de-zoon-van én heel goede trompettist) een improvisatieset op hoog niveau. De spelers hadden zich de vier dagen ervoor afgezonderd ergens in de Achterhoek, waar Markus Stockhausen hen een aantal methodes voor ‘intuitief spelen’ had aangereikt. Tussen de twee uitvoeringen van 19.00 en 22.00 uur in sprak ik Richard van Kruysdijk, een van de spelers van BEAM, die vertelde hoe het gegaan was afgelopen week. Het meest interessante vond ik dat hij zei dat ze op een of andere manier helemaal los hadden kunnen laten of iets goed of slecht was. Dat bezig zijn met goed of niet, was iets waar het niet om ging. Zelfs met publiek erbij lukte hem dat.

Toen het concert begon probeerde ik om in deze gedachtegang mee te gaan, veel meer vanuit het proces van het ontstaan mee te luisteren. Het spannende was dat echt niets was vastgelegd en afgesproken, ook niet wie begon: er werd gestart vanuit (een best lange) stilte, een heel mooi moment. Daarna speelden ze 4 a 5 stukken. Ik vond het fantastisch! Normaliter als ik naar improvisaties luister, haak ik eigenlijk altijd wel ergens af, maar daar had ik deze keer op geen enkele manier last van, ik begreep alle keuzes en werd op de juiste momenten verrast, ontroerd zelfs. Goed gedaan!

Gezien en gehoord door Dyane Donck; op 11 november 2011 om 22:00 in de kleine zaal van de Verkadefabriek.

Luister naar Markus Stockhausen met ‘Miniatur einer Seelenreise’, voor trompet en strijkorkest:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Bram Stadhouders/Sidsel Endresen/Jim Black

zaterdag, november 12th, 2011

De sterren van de gebroeders Stadhouders, Jasper en Bram, zijn gestaag stijgende in de internationale improvisatie en jazz scene. Beiden hebben succes met hun sprankelend virtuoze gitaarspel. Jasper met een extreme tegentonale techniek, vergelijkbaar met impro gitaristen Terrie Ex en Andy Moor. Bram met een subtiel fluweelzachte filmische klankkleur.

Het trio Stadhouders, Endresen en Black speelt vier lange improvisaties. Het eerste stuk opent Stadhouders met het spelen van flinterdunne sferische klankpatronen op zijn semi-akoestische gitaar. Gedurende het gehele concert blijft Bram met deze door hem gekozen inkleuring spelen. Daarbij ook continue gebruikmakend van echo’s en een grote hoeveelheid reverb. Dat wordt prachtig gedoceerd aangevuld door Black en Endresen. Er ontvouwt zich een beeldend klanklandschap, dat het volle kwartier blijft boeien en bijna ritueel aanvoelt.

In de volgende drie stukken gaat het trio richting expressionisme en abstractie. Free jazz elementen, gedoceerde staccato stemgymnastiek en fragmentarische elektropulsen aangestuurd door slagwerk en gitaar trekken mij richting oneindigheid. Met, na een half uur, een gevoel van verveling. Vooral het zwaar aanvoelende slagwerk, holle zaal karakteristiek, wordt te dominant ten opzichte van de stem van Endresen en het gitaarwerk van Stadhouders.

Of het nu aan de locatie lag met zijn wollige akoestiek, aan de keuze van de stukken/improvisaties of aan mij als luisteraar, wie zal het weten. Dat we voor de komende jaren gezegend zijn met een muzikant en componist als Bram Stadhouders blijft voor mij als een muzikale paal boven water staan. De strak harmonisch getoonzette en zeer fraai georganiseerde klankpaletten maken Bram Stadhouders uniek binnen ons Nederlandse muzieklandschap.

Gezien en gehoord door Hessel Veldman; vrijdag 11 november 2011 in de Toonzaal.

Luister naar ‘Mecramidyo’ van het album Tonelist. (2007)

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Luister naar ‘Rulering’ opgenomen tijdens Incubate Festival Tilburg in 2010.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.