posts getagt ‘Gaudeamusweek 2011’

Een festival binnen het festival

vrijdag, september 9th, 2011

Door Floris Solleveld (zie ook zijn blog Ottokar’s Eenpersoonskoninkrijk)

The Night of the Unexpected, Tivoli, Utrecht, 8 september

vanavond in Paradiso, Amsterdam; morgen in Muziekgebouw, Eindhoven

De Night of the Unexpected is een soort festival binnen het festival. Al tien jaar brengt het op de donderdagavond van de Muziekweek alles samen wat avantgarde is, uit verschillende scenes die elkaar anders zelden ontmoeten. In die tien jaar heeft het vermengen van genres een hoge vlucht genomen, en is the unexpected wel wat minder onverwacht geworden; maar het blijft zeldzaam, zo niet uniek, om in één avond een fusionjazzbassist, een rockband, een DJ en een blokfluitvirtuoos te zien optreden.

In voorafgaande jaren, in Paradiso, had het nog een verder festivalelement dat er tegelijk optredens in twee zalen plaatsvonden, zodat er altijd meer gaande was dan je kon bevatten. Die ervaring is verdwenen: het is nu een concert met één programma geworden. Maar nog steeds een concert dat zich door de ruimte beweegt: als de film bij Michel van der Aa’s Transit is afgelopen, daalt de muziek van het podium af om zich te verspreiden over vier percussionisten in Venus van Rozalie Hirs; om daarna in de speakers te blijven hangen, en achter Erik Bosgraaf aan te gaan, die met zijn blokfluit uit de coulissen tevoorschijn komt hamelen en zich uiteindelijk installeert op een voetstuk.

(meer…)

Gaudeamus Muziekweek 2011 in beeld

vrijdag, september 9th, 2011

Op het Gaudeamus Muziekweek-YouTube-channel vind je een groeiende verzameling videobeelden van (delen van) concerten, geluidsinstallaties, componistenportretten enzovoort. Een deel zetten we hieronder op een rijtje. Let op: het geluid van de concertopnamen is afkomstig van de videocamera – de geluidsopnamen die we voor dit themakanaal, voor Radio 4 en voor de Concertzender maken zijn uiteraard van een veel betere kwaliteit. Zodra dat lukt zullen we dat mooiere geluid onder de filmpjes monteren… Enjoy!

Hieronder staan er nog veel meer!

(meer…)

Democratisch componeren

donderdag, september 8th, 2011

Door Floris Solleveld (zie ook zijn blog Ottokar’s Eenpersoonskoninkrijk)

Zondag gaat Götterfunken in première, het muziektheaterstuk van Wilbert Bulsink en Jeroen Kimman met het Rosa Ensemble over een 9000 kilometer lange fietstocht door Europa. Tijdens Toonzetters 2010, waar Wilberts stuk Koranfragment was geselecteerd, konden we telefonisch al horen hoe het ging; tijdens de Uitmarkt was er een eerste voorproefje van tien minuten te horen; en in de VPRO gids en de Gaudeamus programmakrant is hij al geïnterviewd over hoe dat was, 9000 kilometer fietsen. (“Ik zou het zo opnieuw doen.”)

Wat moet je dan nog vertellen over de totstandkoming? Nou, heel wat. Tijdens de voorvertoning op de Uitmarkt vertelde de dramaturg me dat dit zo’n beetje was waar het stuk nu was, na vijf dagen repeteren, en dat ze het nu in twee weken samenhangend en vier keer zo lang gingen maken. Als ik ze spreek in hun repetititeruimte in Overvecht, na een van de laatste repetitiedagen, tref ik daar een bescheiden slagveld van schetsen, bureau-accessoires en verspreide instrumenten aan.

(meer…)

Muziek als beeldende kunst

donderdag, september 8th, 2011

Door Floris Solleveld (zie ook zijn blog Ottokar’s Eenpersoonskoninkrijk)

Hexnut, Wrench

Vredenburg Leeuwenbergh, Utrecht, 7 september

Edward Burtynsky maakt foto’s van hoe de mens ingrijpt in het landschap. Die foto’s zijn soms duizelingwekkend in de manier waarop het panorama de menselijke maat overstijgt, als Caspar David Friedrich-achtige sublieme landschappen; maar wat je ziet zijn wel olievelden, steengroeven, rode rivieren van de nikkelproductie, scheepskerkhoven, en gigantische fabriekshallen. In Wrench, het project dat het Hexnut Ensemble doet met projecties op basis van die foto’s, wordt dat duizelingwekkende effect nog versterkt: de foto’s van steengroeves worden geroteerd en in- en uitgezoomd tot je niet meer weet waar je bent, olieraffinaderijen vloeien in elkaar over in een woud van pijpen, de immens gedetailleerde foto van een fabriekshal zoomt geleidelijk uit alsof de camera achterwaarts door de hal zweeft, landschappen van megaboerderijen worden overtekend tot abstracte beelden.

Wrench is een hedendaagse Koyaanisqatsi, maar dan met goede muziek. Meest indrukwekkend is wel het installatie-instrument dat wordt bespeeld bij PVC (Petrochemical Vibration Construction) van Mayke Nas: een vijfpersoons blaasinstrument opgebouwd uit pvc-buizen, alsof je de olieraffinaderij als een instrument bespeelt. De klank is droevig (in het Engles zou je spreken van wailing) en Wrench als geheel is een aaneenschakeling van verschillende soorten klaagzang. Ook als de muziek wervelend is, zoals in Seung-Ah Oh’s tocht door de steengroeven, vol visuele gimmicks als rotsen die oplichten bij de aanslag van de piano, patronen van een landschap die als een hekwerk over een andere foto getrokken worden, en een boslandschap dat ‘ondersneeuwt’ tot een rotsformatie. Ook als uitsneden uit de foto’s voorbij flitsen bij abrupte noten in Ned McGowan’s Destroy Recycle Reconstruct, dat met spreekstem het hele traject van ontginning, productie, consumptie, weggooien, vernietiging en recycling en herstel doorloopt.

(meer…)

Gaudeamus Muziekweek Live-uitzending 4

donderdag, september 8th, 2011

Op donderdag 8 september waren deze gasten te horen in de live talkshow vanuit Museum Speelklok in Utrecht:

- Roland Spekle, programmeur van de Night of the Unexpected. De Night, een jaarlijks onderdeel van de Muziekweek, is dit jaar voor het eerst op maar liefst drie plekken te bezoeken: in Tivoli in Utrecht (op donderdag 8 september), in Paradiso in Amsterdam (op vrijdag 9 september) en in het Muziekgebouw in Eindhoven (op zaterdag 10 september). Het programma is elke avond een tikkeltje anders! Een overzicht van het programma vind je hier.

- Jorrit Tamminga, componist van twee van de werken die op donderdagavond door blokfluitist Erik Bosgraaf worden uitgevoerd (werken voor blokfluit en electronika).

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Gaudeamus Muziekweek Live-uitzending 3

woensdag, september 7th, 2011

Woensdag 7 september waren in de live-talkshow deze gasten te horen:

- De jonge Amerikaanse componist Andrew Mcintosh over zijn compositie Voice and Echo 1, for viola with viola accompaniment, genomineerd voor de Gaudeamusprijs, en op woensdagavond te horen in het Van Schijndelhuis.

- Robert van Heumen en Simone de Jong, makers van de geluidswandeling Like Harry, die op 7, 10 en 11 september gemaakt kan worden vanuit Museum Speelklok.  Een filosofische muziektrip door het hoofd, aan de hand van fragmenten van interviews (Simone) en muziek en klanken (Robert).

- Dyane Donck en Evelien van den Broek over hun klankinstallaties in Museum Speelklok: Yesterday (op basis van het gelijknamige nummer van The Beatles) en Circlectric (een met speeldoosjes en motortjes geluidproducerende kroonluchter).

- Anthony Fiumara, een van de componisten van het Hexnut-concert van woensdagavond, waarvoor de foto’s van Edward Burtynsky de inspiratie vormden, met name de foto’s die Edward Burtynsky maakte van fabrieken in China, waar arbeiders in enorme hallen consumptiegoederen produceren. Meer over Burtynsky is >hier te vinden.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Doe het anders!

woensdag, september 7th, 2011

Door Floris Solleveld (zie ook zijn blog Ottokar’s Eenpersoonskoninkrijk)

Ensemble MAE, Doelen Kwartet, Amsterdam Collage Ensemble en solisten (avond)

Orkest de Ereprijs: Resultaten van de Young Composers Meeting 2011 (middag)

Zonder twijfel het meest onbekende ensemble op de Muziekweek is het Amsterdam Collage Ensemble. Het is namelijk opgericht om The scheme of the sea organ uit te voeren, het stuk waarmee Yu Oda op de juryselectie staat. Nu komt het wel vaker voor dat er voor nieuwe stukken en projecten gelegenheidsensembles gevormd worden, en nieuwe ensembles in het algemeen hebben meestal een onconventionele samenstelling. Denk bijvoorbeeld aan de vier kwartetten die samen Bl!ndman uitmaken, het exotische instrumentarium van het Ziggurat Ensemble, of het oprukken van de electrische gitaar. Maar de “collage” van drie contrabasblokfluiten, twee percussionisten en een basklarinet is toch wel out of the extraordinary.

The scheme of the sea organ is geïnspireerd op het “zeeorgel” dat sinds 2005  in de Kroatische kustplaats Zadar in een kade is uitgespaard, en dat de golven in tonen vertaalt. Naar deze opname te oordelen klinkt dat inderdaad nogal naar een basblokfluit. In het stuk van Yu klinkt nog steeds het kabbelen van de golven door, alleen zijn ze in deze interpretatie schurender, woester en afschrikwekkender gemaakt: met het zeeorgel jaag je – anders dan met een kerkorgel – kinderen geen schrik aan, The scheme of the sea organ is eerder de noodkreet van een walvis uit de diepte. Toen George Crumb Voice of the Whale schreef waren er nog geen basblokfluiten; je zou The scheme of the sea organ kunnen zien als een update.

Een andere ensemble-oprichter onder de genomineerden is Ezequiel Menalled, die al sinds 2003 dirigent is van Modelo62 en die, hoewel al docent aan het KonCons, nog nét jong genoeg was om aan de competitie deel te nemen. Zijn N N wordt door het MAE ensemble samen met The Maze of Saint-Omer van de oudere componist Luiz Yudo opgevoerd; en hoewel beiden beginnen als repetitieve stukken die uitgaan van een simpel idee, zijn het toch de verschillen die in het oog springen. N N is ijler en subtieler qua klankkleur, en waar het ‘Labyrint’-stuk zo is opgezet dat het open blijft of het stuk zich ontwikkelt of hetzelfde blijft, verandert N N gaandeweg van een minimalistisch in een spectralistisch stuk. [Raadseltje: naar welke componist verwijst N N ?]

Hoe snel de muziek verandert kun je horen aan De l’Étant Qui Le Nie van jurylid Miguel Azguime. Het stuk uit 1998 is nog altijd indrukwekkend als pianosolo, of liever gezegd als duo van piano en live sampling. De eerste noten lijkt er in de piano ook een Glockenspiel te steken, later lijkt het een piano onder water, er zijn verstilde momenten met subtiele echo’s en massieve hamerslagen. Maar het idioom komt niet meer hedendaags over, juist vanwege de behoefte om alle denkbare manieren van electronische modulatie uit te putten: tegen het einde zou je willen dat hij zich wat inhield. Live electronica is ondertussen klassiek modern geworden.

Ingehouden was het concert van ensemble De Ereprijs, met resulaten van een workshop voor jonge componisten, in elk geval niet. De samenstelling van het ensemble, met veel blazers en zonder strijkers, noopt al tot post-avantgarde fanfare; voor de verdere frivoliteit waren er aan de workshop nog een aantal vrouwenstemmen toegevoegd. Het resultaat is titels als Hussy, Excerpts from the process of creating a monstrosity, Rotten music (een verwrongen hommage aan punker Johnny Rotten met veel drumgeweld) en Silk hole (een stuk over de liefde, “and that’s all I want to say about it”, met meisjes die zich aanstellen).

De Ereprijs Young Composers Workshop is al een paar jaar een vaste prik op het festival, en het devies ervan zou ieder jaar weer kunnen luiden: doe iets geks! De stukken die eruit voortkomen, zijn natuurlijk vrij kort; maar het zou teveel van het goede worden, ze alle 16 uit te voeren in één concert. (Wie ze allemaal wil horen, kan terecht op de site van De Ereprijs.) In plaats daarvan wordt er dus een selectie uitgevoerd, afgewisseld met werken van de docenten.

Sommige jonge componisten hoef je niet aan te moedigen om iets geks te doen. Sergey Khismatov bijvoorbeeld, getuige zijn stuk over een dronken zwerver van afgelopen maandag en het filmpje dat hij en Anna Korsun instuurden om zich te presenteren. Het probleem voor de jury is: hoe vergelijk je dat met werk dat technisch goed in elkaar zit en interessant klinkt, maar waar niks mis mee is? Natuurlijk kun je allebei beoordelen op de manier waarop een artistiek idee wordt uitgewerkt, of het overtuigend is en of de maker het materiaal ten volle weet te benutten. Het verschil tussen de verlichte hoempa van de Ereprijs en het verfijnde strijkkwartet van Diana Soh, waarmee het avondconcert begon, is meer dan alleen een verschil tussen ironie en ernst (en je hoeft ze niet met elkaar te vergelijken, want de stukken van de workshop dingen niet mee naar de Gaudeamusprijs). Maar als je vindt dat het werk van Soh beloftevol maar niet uitgesproken genoeg is, moet je dan tegen haar zeggen: doe eens iets geks?

http://www.muziekweek.nl

http://blog.eigentijds.radio4.nl/

Gaudeamus Muziekweek Live-uitzending 2

woensdag, september 7th, 2011

Dinsdag 6 september waren in de live talkshow vanuit Museum Speelklok in Utrecht, het festivalhart van de Gaudeamus Muziekweek 2011, deze gasten te horen:

- Rozalie Hirs, een van de drie juryleden die uit 400 inzendingen 13 composities nomineerden voor de Gaudeamus Prijs;

- componist Ezequiel Menalled, wiens “N.N.” tot de genomineerde werken behoort;

- componist Trevor Grahl, winnaar van de Young Composers Meeting 2010, wiens “Hussy” werd uitgevoerd bij de opening van de Gaudeamus Muziekweek op zondag èn tijdens een concert op dinsdagmiddag;

- componist Yu Oda, van wie het werk The Scheme of the Sea Organ werd genomineerd.

Opnamen van de hierboven genoemde genomineerde werken (en meer) zijn woensdag 7 september te horen in de live-uitzending, èn online op te vragen via deze website. Luister hier naar de live-talkshow:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.