Archief voor de ‘Concertimpressie’ categorie

November Music: Songs of wars I have seen

donderdag, november 14th, 2013

B’rock, I Solisti del Vento. Heiner Goebbels – Songs of wars I have seen
Verkadefabriek, Grote zaal (zondag 10 november)

Heiner Goebbels heeft wat men noemt een zwak voor Getrude Stein. Dat wil zeggen: voor haar literaire werk, dat met enige regelmaat opduikt in zijn muziektheater. Zo ook in Songs of wars I have seen (2007), het ‘geënsceneerde concert’ dat zondag klonk tijdens de slotavond van November Music.

Goebbels ontleende de titel aan Steins bijna gelijknamige oorlogsmemoires, waarin de Amerikaanse emigrante haar leven in Vichy-Frankrijk beschrijft (Wars I have seen). Opvallend: het ontbreken van schrijnende tragiek in haar proza. Paradoxaal genoeg maakt het de ontreddering van een wereldoorlog des te voelbaarder.

Het is een kolfje naar Goebbels’ hand. Met zijn muziektheater predikt de Duitse componist al jaren een ‘esthetiek van afwezigheid’. Dichtgetimmerde plots, uitgediepte personages, Goebbels laat het allemaal achterwege om zo de toeschouwer tot eigen associaties te verleiden. (meer…)

November Music: Rolf Wallin

dinsdag, november 12th, 2013

Rolf Wallin: Strange News
HERMESensemble o.l.v. Vykintas Baltakas

Het nieuws en nieuwe muziek gaan niet vaak samen. Als er een kunst is waar het principe l’art pour l’art nog hoog in het vaandel staat – en daar is niks mis mee –, dan is het de muziek. Natuurlijk, wij hebben >JacobTV, maar Strange News (2007) van de Noorse componist >Rolf Wallin, is toch een heel ander verhaal.

Het Antwerpse HERMESensemble begeleidde op 9/11 in de Toonzaal in Den Bosch heftige beelden van kindsoldaten in Oeganda en Congo-Kinshasa. Ze werden in 2006 opgenomen door Wallin, regisseur Josse de Pauw en filmers van de Noorse omroep. Interviews en beeldmateriaal werden gebruikt voor de voorstelling, die al vanaf 2007 internationaal bewondering oogst en nu in een kleine tournee Nederland en België aandoet.

De jonge Oegandese acteur Arthur Kisenyi verbeeldt op fenomenale wijze op het toneel en in close-up op groot videoscherm het lot van de kindsoldaten. De eerste twee delen van de voorstelling, waarin grimmige verhalen over plundering en agressie centraal staan, eindigen in een surround sound van een bominslag en vliegtuigen die rakelings over onze hoofden scheren. Daarna introduceert het geluid van stromend water een episode waarin het ergste leed geleden lijkt te zijn. Maar het staken van de strijd brengt geen echte verlichting. Voor de kindsoldaten lijkt het bestaan een ‘never ending fall, I open my arms and float like a smile. No happiness at all, as I fall and fall’.

Om hen uit de oorlogshel weer terug te halen naar het leven van alledag blijken muziek en dans als therapie in de context van de eigen familie- of dorpsrituelen goed te fungeren. Het scherm toont zingende en dansende kinderen, de muziek sluit zich erbij aan.

Kisenyi richt zich ten slotte rechtstreeks tot het publiek: ‘I want a family, a house, and beautiful things to put in it, crops to grow and god on my side. I want a life, more or less like yours… Thank you.’

In een zo aangrijpende context kunnen de noten niet anders dan een ondergeschikte rol spelen. Ze onderstrepen de beelden en de knappe vorm – nergens te veel of te weinig – waarin de voorstelling door Josse de Pauw is gegoten. Door het documentaire karakter van het stuk bereikt Wallin precies wat hij wil: aandacht voor en betrokkenheid bij zijn onderwerp.

Bij de twee stukken die dit portretconcert completeerden, was dat wel anders. Daarin schreeuwde de muziek om aandacht. Het uit tien gecondenseerde deeltjes bestaande Solve et coagula [vert. oplossen en weer samenklonteren] uit 1992 stamt uit de tijd waarin Wallin fractals gebruikte voor het genereren van zijn muzikaal materiaal. De tien delen vormen een contrastrijk universum, waarin harmonische samenklanken tegenover microtonale clusters staan, strijkers en fluiten zuchten en spelen, en ritmische delen afwisselen met ongecontroleerde slagregens van noten die het volgende moment weer als een zwerm vogels in de lucht lijken op te lossen. The Age of Wire and String uit 2005 is vergelijkbaar millimeterwerk, een intrigerend muzikaal laveren tussen chaos en structuur.

Graag meer horen van deze veelzijdige Noor, die afgezien van zijn orkestrale en kamermuziek ook veel muziek voor performances, dans en mixed media schreef en daarnaast ook nog eens jazzmuzikant (trompettist) is.

Marianne de Feijter

De voorstelling Strange News is op 13 november nog te zien in De Singel in Antwerpen

Strange News from Ictus Ensemble on Vimeo

November Music: Wormsongs

dinsdag, november 12th, 2013

Anat Spiegel, Henry Vega, Emmanuel Flores: Wormsongs.
Verkadefabriek, Filmzaal 4. André Manuel, Nieuw Amsterdams Peil. Azijnfabriek.
Zondag 10 november

Vaste prik op de laatste dag van November Music is de KunstmuziekRoute, een bont, dagvullend programma bestaande uit improvisatie, gloednieuw gecomponeerd werk, muziektheater, muziekdocumentaires en wat al niet. Dit alles op verschillende locaties in de Bossche binnenstad.

Onderdeel van de ‘Songs Route’ was onder meer de liederencyclus Wormsongs, een gezamenlijk project van Henry Vega (live-elektronica) en Anat Spiegel (zang). Visueel kunstenaar Emmanuel Flores tekende voor de abstracte videoprojecties.

In Filmzaal 4 van de Verkadefabriek stond het drietal garant voor seance-achtige taferelen. In een fascinerende interactie met Vega’s pulserende soundscapes dook Spiegel in de rol van extatische Hogepriesteres en bracht ze een knap staaltje tongenzang over het voetlicht. Het uitgebeende minimalisme van haar incantaties, smeekbedes en bezwerende formules maakten het schouwspel des te verbluffender. Dankzij haar onweerstaanbare theatrale présence heeft Spiegel genoeg aan een enkele reciteertoon, brokstukken van woorden en klankherhalingen om haar publiek in trance te brengen.

In de Azijnfabriek bracht André Manuel enkele nieuw bewerkte liedjes ten gehore met Nieuw Amsterdams Peil. De gruizige arrangementen van pianist Gerard Bouwhuis sloten naadloos aan op Manuels rauwe Twentse teksten die, doordesemd van melancholische poëzie en gitzwarte humor, de broodnodige ruggengraat geven aan het tegenwoordig vaak zo bloedeloze singer-songwriterschap.

Joep Christenhusz

November Music: Silent City

maandag, november 11th, 2013

Kaylhan Kalhor & Ragazze Strijkkwartet: Silent City. Verkadefabriek, zaterdag 9 november 2013.

Bert Palinckx, de programmeur van November Music, hoorde twee jaar geleden het album Silent City van Kayhan Kalhor en wilde vanaf dat moment de Iraanse virtuoos op de kemanche (Perzisch strijkinstrument) uitnodigen op het festival. Dit jaar is het gelukt. Kalhor, die al vaker in Nederland heeft opgetreden met een klassiek Perzisch ensemble en ook als duo met Turkse en Koerdische musici, speelde in Den Bosch voor het eerst met Nederlandse musici samen. Vrijdag met het Rembrandt Frerichs Trio, zaterdag met het strijkkwartet Ragazze, waarmee hij zijn Silent City uitvoerde. (meer…)

November Music: Kayhan Kalhor

maandag, november 11th, 2013

Het Rembrandt Frerichs Trio speelde met kamancheh-virtuoos Kayhan Kalhor op vrijdag 8 november in de Verkadefabriek tijdens >November Music.

November Music: Bent Sørensen

zondag, november 10th, 2013

Bent Sørensen / Ensemble Scenatet – Documentary Concert #1; in de Kunstmuziekroute op zondag 10 november 2013

Over Bent Sørensen is een geluidloze documentaire gemaakt. Hij is een van de beroemdste componisten uit Denemarken maar in Nederland een grote onbekende. Op het eerste gezicht dus vreemd als introductie, een film over een anonieme Deen. Bovendien zonder soundtrack. Daarom speelt Ensemble Scenatet live werk van Sørensen tijdens de vertoning.

De documentaire portretteert Sørensen in zijn dagelijks leven. Hij schuifelt door zijn huis met een kopje koffie, slijpt zijn potloden, (meer…)

November Music: Colours of Improvisation

zondag, november 10th, 2013

Onder de noemer Colours of improvisation stonden vrijdagavond 9 november 2013 in de Grote Zaal van de Verkadefabriek: Rembrandt Frerichs Trio ft. Kayhan Kalhor, Zapp4 ft. Jan Bang en Nik Bärtsch’s Ronin.

Improviseren kent vele vormen, maar helemaal vrij is het nooit. Zo moet er bijvoorbeeld rekening gehouden worden met een bepaald idioom waarin gespeeld wordt, gelden er bepaalde afspraken of worden er vrijplaatsen gecreëerd binnen een gegeven structuur. Improviseren is wel altijd nieuw en anders. Geen enkel optreden is hetzelfde. Vaak is het spannend, vooral als het een samenwerking betreft die pas in het leven geroepen is. Zo heeft November Music het Rembrandt Frerichs Trio en Zapp4 gekoppeld aan de improvisatoren Kayhan Kalhor en Jan Bang.

Fortepiano trio

Om te kunnen communiceren met de kemanche van de Iraanse musicus Kayhan Kalhor is de piano van het Rembrandt Frerichs Trio vervangen door de fortepiano en harmonium. (meer…)

November Music: Bosch Requiem

zondag, november 10th, 2013

Asko|Schönberg en Nederlands Kamerkoor o.l.v. Reinbert de Leeuw
Katrien Baerts, Helena Rasker, Pascal Bertin, Thomas Oliemans, Monica Germino

György Ligeti – Lux aeterna
Rob Zuidam – Bosch Requiem

Sint-Janskathedraal, Den Bosch, vrijdag 8 november 2013

Het requiem geldt als een zwaargewicht in de muzikale taxonomie. Niet alleen torst het genre nogal wat muziekhistorische bagage met zich mee, het raakt ook onvermijdelijk aan monumentale thema’s als dood, eindigheid, eeuwigheid en verlossing.

Zo beschouwd kan men het schrijven van een dodenmis met een gerust hart overlaten aan Rob Zuidam. Na devotionele stukken als Suster Bertken en Troparion heeft de componist een naam hoog te houden wanneer de muziektheatrale invulling van grote levensvragen in het geding is. (meer…)