November Music: Silent City

Kaylhan Kalhor & Ragazze Strijkkwartet: Silent City. Verkadefabriek, zaterdag 9 november 2013.

Bert Palinckx, de programmeur van November Music, hoorde twee jaar geleden het album Silent City van Kayhan Kalhor en wilde vanaf dat moment de Iraanse virtuoos op de kemanche (Perzisch strijkinstrument) uitnodigen op het festival. Dit jaar is het gelukt. Kalhor, die al vaker in Nederland heeft opgetreden met een klassiek Perzisch ensemble en ook als duo met Turkse en Koerdische musici, speelde in Den Bosch voor het eerst met Nederlandse musici samen. Vrijdag met het Rembrandt Frerichs Trio, zaterdag met het strijkkwartet Ragazze, waarmee hij zijn Silent City uitvoerde.

Silent City, in 2005 gecomponeerd door Kalhor en medegearrangeerd door de Russische componist en violist Lev ‘Ljova’ Zhurbin, is een muzikaal monument voor Halabjah in het Iraakse Koerdistan, een stadje dat door de chemische wapens van Saddam Hussein in 1988 min of meer is weggevaagd. De internationale media hebben er destijds nauwelijks melding van gemaakt. Kayhan baseerde het stuk op een gealtereerd a-mineur met daardoorheen Koerdische thema’s ter nagedachtenis van de duizenden slachtoffers.

Het stuk wordt zinnenstrelend uitgevoerd en begint met stille uitgerekte streken als steunpilaren voor het monument. De kemanche heeft door een instabiele strijkstok een wenend effect maar kent in contrast hiermee ook strakke uithalen. De pijn en het verdriet van de ramp in Halabjah is bijna fysiek voelbaar. Via een weefsel van ijle lijnen en echo’s komen de instrumenten langzaam tot een climax, die gevolgd wordt door een solo van Kalhor waarin de Koerdische thema’s duidelijk naar voren komen. Behalve het unisonospel van de eerste viool en de kemanche is het stuk voornamelijk harmonisch opgebouwd. Het laatste gedeelte heeft een opgewekt en dynamisch karakter en doet denken aan de cross-over stukken van het Kronos Quartet.

Silent City is een meditatief stuk dat het veelzijdige Ragazze kwartet op het lijf is geschreven. Voor het November Music-publiek, dat gewend is aan dwarse ruis en abstracte toonsculpturen, is het echter niet spannend genoeg.

Charlie Crooijmans

Tags: ,

Reageer