November Music: Rolf Wallin

Rolf Wallin: Strange News
HERMESensemble o.l.v. Vykintas Baltakas

Het nieuws en nieuwe muziek gaan niet vaak samen. Als er een kunst is waar het principe l’art pour l’art nog hoog in het vaandel staat – en daar is niks mis mee –, dan is het de muziek. Natuurlijk, wij hebben >JacobTV, maar Strange News (2007) van de Noorse componist >Rolf Wallin, is toch een heel ander verhaal.

Het Antwerpse HERMESensemble begeleidde op 9/11 in de Toonzaal in Den Bosch heftige beelden van kindsoldaten in Oeganda en Congo-Kinshasa. Ze werden in 2006 opgenomen door Wallin, regisseur Josse de Pauw en filmers van de Noorse omroep. Interviews en beeldmateriaal werden gebruikt voor de voorstelling, die al vanaf 2007 internationaal bewondering oogst en nu in een kleine tournee Nederland en België aandoet.

De jonge Oegandese acteur Arthur Kisenyi verbeeldt op fenomenale wijze op het toneel en in close-up op groot videoscherm het lot van de kindsoldaten. De eerste twee delen van de voorstelling, waarin grimmige verhalen over plundering en agressie centraal staan, eindigen in een surround sound van een bominslag en vliegtuigen die rakelings over onze hoofden scheren. Daarna introduceert het geluid van stromend water een episode waarin het ergste leed geleden lijkt te zijn. Maar het staken van de strijd brengt geen echte verlichting. Voor de kindsoldaten lijkt het bestaan een ‘never ending fall, I open my arms and float like a smile. No happiness at all, as I fall and fall’.

Om hen uit de oorlogshel weer terug te halen naar het leven van alledag blijken muziek en dans als therapie in de context van de eigen familie- of dorpsrituelen goed te fungeren. Het scherm toont zingende en dansende kinderen, de muziek sluit zich erbij aan.

Kisenyi richt zich ten slotte rechtstreeks tot het publiek: ‘I want a family, a house, and beautiful things to put in it, crops to grow and god on my side. I want a life, more or less like yours… Thank you.’

In een zo aangrijpende context kunnen de noten niet anders dan een ondergeschikte rol spelen. Ze onderstrepen de beelden en de knappe vorm – nergens te veel of te weinig – waarin de voorstelling door Josse de Pauw is gegoten. Door het documentaire karakter van het stuk bereikt Wallin precies wat hij wil: aandacht voor en betrokkenheid bij zijn onderwerp.

Bij de twee stukken die dit portretconcert completeerden, was dat wel anders. Daarin schreeuwde de muziek om aandacht. Het uit tien gecondenseerde deeltjes bestaande Solve et coagula [vert. oplossen en weer samenklonteren] uit 1992 stamt uit de tijd waarin Wallin fractals gebruikte voor het genereren van zijn muzikaal materiaal. De tien delen vormen een contrastrijk universum, waarin harmonische samenklanken tegenover microtonale clusters staan, strijkers en fluiten zuchten en spelen, en ritmische delen afwisselen met ongecontroleerde slagregens van noten die het volgende moment weer als een zwerm vogels in de lucht lijken op te lossen. The Age of Wire and String uit 2005 is vergelijkbaar millimeterwerk, een intrigerend muzikaal laveren tussen chaos en structuur.

Graag meer horen van deze veelzijdige Noor, die afgezien van zijn orkestrale en kamermuziek ook veel muziek voor performances, dans en mixed media schreef en daarnaast ook nog eens jazzmuzikant (trompettist) is.

Marianne de Feijter

De voorstelling Strange News is op 13 november nog te zien in De Singel in Antwerpen

Strange News from Ictus Ensemble on Vimeo

Tags: ,

Reageer