Licht op de langste dag

Het is altijd verleidelijk een symbolische betekenis toe te kennen aan het weer. Dus als het op de langste dag van het jaar een grauwe, regenachtige boel is en de Radio Kamer Filharmonie speelt haar allerlaatste concert, dan is het slechts een kwestie van optellen: ‘Zie je wel, het hele universum treurt mee om de roemloze ondergang van dit prachtige orkest.’
Ook zonder magisch denken is de opheffing van de Radio Kamer Filharmonie een drama. Sinds januari van dit jaar wordt zichtbaar wat de gevolgen zijn van het hak- en sloopwerk dat het vorige kabinet in gang heeft gezet – vooral om de PVV tevreden te stellen. Een kabinet dat achteraf gezien op een vergissing berustte en dat dan ook voortijdig is gevallen.
Zelden zal een orkest op zo’n superieur niveau én barokmuziek, én het romantisch repertoire én eigentijds werk hebben vertolkt, elk genre met een gespecialiseerde dirigent. Op > www.muziekvan.nu staat precies vermeld welke werken de Radio Kamer Filharmonie sinds 2005 in première heeft gebracht. Een kleine rekensom leert dat het om 97 composities gaat; na het concert afgelopen vrijdag in het Holland Festival blijft de teller nu steken op 101.

De musici lieten zich niet kennen en speelden trefzeker als altijd een programma rond het optimistische thema ‘licht’. Zoals het poëtische L’heure bleue van de Japanse componiste Misato Mochizuki (1969), die de geheimzinnige overgang van nacht naar dag, het moment dat de natuur nog even haar adem inhoudt, in noten heeft gevat. Mooi is hoe Mochizuki met zacht geritsel en gewriemel de diepe nachtelijke stilte tot klinken brengt.
De Franse componist Régis Campo (1968) staat met zijn prachtige coloriet in de traditie van Debussy. In Lumen II laat hij het orkest schitteren en flonkeren, terwijl het stuk dromerig alle kanten op meandert. Het begrip ‘structuur’ lijkt afwezig in Campo’s klankwereld, maar zijn omzwervingen boeien van begin tot eind.
Wat een verschil met Matijs de Roo (1977), die het orkest laat rondstuiteren alsof hij eerst een liter Red Bull heeft weggeklokt, voor hij achter de componeertafel kroop. Tutti heet zijn werk en dat is geen woord te veel: het voltallige orkest speelt op volle sterkte met een leidende rol voor het slagwerk. Zelfs de verstilde lyrische vioolmelodie aan het eind wordt aan flarden gescheurd met een gemene zweepslag.
Teleurstellend was het vioolconcert Aufgang van de Franse componist Pascal Dusapin – zeker in het licht van de niet geringe reputatie van de Fransman, die wel als het artistieke geweten post-Boulez wordt gezien. Ook al kent Aufgang een paar ijzingwekkend mooie momenten, de expressie is zo direct ontleend aan het romantisch vioolconcert dat het nauwelijks kan verrassen.

Pikant detail is dat Dusapin op dit moment in Frankrijk onder vuur ligt, omdat hij een jongere collega de mond heeft proberen te snoeren. Nadat Jérôme Ducros, tijdens een discussie op het eminente Collège de France over het thema ‘L’atonalisme et après?’, had beweerd dat er nog altijd prachtige stukken in c klein kunnen worden geschreven, heeft Dusapin de directeur van het Collège op het hart gedrukt geen podium te bieden aan dit soort verwerpelijke opvattingen.
Deze discussie wordt tot in de krantenkolommen uitgevochten.
Kom daar maar eens om in Nederland.

Jacqueline Oskamp

Licht op de langste dag, 21 juni Muziekgebouw aan ‘t IJ

Tags:

One Response to “Licht op de langste dag”

  1. Ken zegt:

    This is a great orchestra!! I found it on youtube and have enjoyed every piece RKF posted on youtube.

    You are right, even the sky weeps the end of this team of wonderful musicians. I am grateful for the postings and for the opportunity to watch them perform and hear their music. This one American is sad to read that the orchestra is being disbanded. Blessings to all of you.

Reageer