Brooklyn to Berlin

Tijdens het nagesprek, na afloop van het concert Brooklyn to Berlin, kijkt hij me met zijn grote bruine ogen aan, terwijl hij antwoord geeft op mijn vraag of hij vaker voor klassieke musici heeft geschreven. Opeens begrijp ik het geheim van Lee Ranaldo. Uit die rustige blik spreken vertrouwen en nieuwsgierigheid. Hij is een man die kan samenwerken, die anderen op hun gemak stelt en die openstaat voor de ongewisse uitkomsten van een creatief proces.

Levert dat ook goede muziek op?

Afgelopen vrijdag klonk in het Muziekgebouw aan ’t IJ het stuk Hurricane Transcriptions dat de New Yorkse zanger/gitarist Lee Ranaldo, voorman van de experimentele rockgroep Sonic Youth, schreef voor het op klassieke leest geschoeide Ensemble Kaleidoskop uit Berlijn. Het onderwerp van de compositie spreekt tot de verbeelding. Op de dag dat de orkaan Sandy, driekwart jaar geleden, zijn hoogtepunt bereikte, ging Ranaldo met een recorder de straat op en registreerde de onnavolgbare geluiden van de storm, die de stad veranderde in ‘een gigantische windharp’.

Dit fascinerende klankbeeld vertaalde hij naar een partituur voor het strijkorkest Kaleidoskop. Inderdaad gieren, piepen, kreunen en kermen de strijkers erop los, vooral als Ranaldo op zijn elektrische gitaar het aantal Beauforts nog wat opvoert. Als veilige bakens in deze onheilspellende atmosfeer fungeren de liedjes van zijn laatste cd: Between the Times and the Tides. Popsongs die hij met een sonoor stemgeluid over het voetlicht brengt.
Het idee klopt, uit zijn Fender Rhodes haalt Ranaldo verrassende klanken, de strijkers zijn allerminst veroordeeld tot zoetige bijrollen – dus ja, Hurricane Transcriptions is best aardig.

Is dat voldoende?

Ranaldo heeft de pech dat eerder die avond Fuel van de eveneens New Yorkse componist Julia Wolfe klonk. Fuel is gebaseerd op een vergelijkbaar concept: een impressie van de containeroverslag in een zeehaven. Ook hier krijgen de strijkers rauwe, ongepolijste en schurende noten te spelen. Het verschil is dat Wolfe geen popmuzikant maar een gehaaide componist is, die haar idee radicaler en dus krachtiger weet vorm te geven.

Hurricane Transcriptions bewijst nog eens dat het een niet te onderschatten opgave is om twee uiteenlopende muzikale werelden zo te integreren dat het beste van beide bewaard blijft. Aan de verzamelde intenties, mentaliteiten en vaardigheden lag het hier niet, want ook de vijftien avontuurlijke strijkers van Kaleidoskop stortten zich met overgave in het onbekende.

Kortom, als het zo niet lukt, hoe dan wel?

Jacqueline Oskamp

Brooklyn to Berlin, 14 juni Muziekgebouw aan ‘t IJ

Tags:

One Response to “Brooklyn to Berlin”

  1. peter bruyn zegt:

    Ik ben het er mee eens dat ‘Fuel’ als compositie voor strijkersensemble beter in elkaar zat dan ‘Hurricane Transcriptions’. Ik vond echter de filmbeelden bij ‘Fuel’ volstrekt overbodig en juist afleiden. Het had tot gevolg dat ik regelmatig de ogen moest sluiten om de muziek niet als achtergrondmuziek bij de beelden te gaan zien – want zo was het niet bedoeld, toch?

Reageer