November Music: Neue Vocalsolisten / Gareth Davis

Op een festival dat zich op verschillende locaties afspeelt breekt onvermijdelijk het moment aan dat je voor de verkeerde zaal staat. Excuus aan de Neue Vocalsolisten en basklarinettist Gareth Davis, maar de recensente was te laat en moest het openingsstuk van Elliott Sharp missen. Achteraf bleek al het gestress perfect aan te sluiten bij de uitgevoerde werken.

In The world feels pressure (2012) voor drie stemmen, basklarinet en live electronics van Yannis Kyriakides is de elektronica subtiel en smaakvol aanwezig, niet opdringerig maar als een extra stem: nu eens in dialoog met de ruisklanken en multiphonics van de basklarinet, dan weer als onderstreping van de stilte. De zang met z’n afwisselend scherpe dissonanten en reine intervallen doet denken aan vroege, spontane vormen van meerstemmigheid. Ineens, tijdens een groot crescendo halverwege het stuk, als basklarinet en stemmen even overdonderd worden door elektronische klanken, lijkt de techniek te ontsnappen aan de menselijke hand. Maar de rust keert weer en langzaam zakken de stemmen weg door de bodem van hun bereik, op weg naar een donker grommend einde.
Ook in het werk van Calliope Tsoupaki, de tweede Grieks-Nederlandse componist op het programma, is de boog immer gespannen. In het grotendeels eenstemmige Black Moon voor mannenstem en basklarinet barsten beide om de beurt uit in emotionele, lyrische lijnen. Deze worden steeds, al dan niet na enkele muzikale uitroeptekens, met gesloten mond weer weggemoffeld. Mag dit wel gezegd worden?

Elk kind kent het spelletje dat je in lawaaierige ruimtes met je vingers op ritmische wijze je oren afsluit. Je verstaat niet meer wat er gezegd wordt en hoort iets wat eigenlijk veel fascinerender is. Aan dit hortend-en-stotende effect deed het begin van Oscar Bianchi’s Ante Litteram denken. In moordend tempo stottert het zesstemmige ensemble teksten van onder anderen Nietzsche en David Foster Wallace. Later gaat dit over in bibberende akkoorden vol wijde vibrato’s en hand-voor-de-mond-tremolo’s die aan Vivier doen denken. Alles is voortdurend op een neurotische manier in beweging, met haperend opgedreunde teksten die struikelen in onafgemaakte zinnen. Dit is muziek die zich letterlijk niet uit wil spreken.
Onverdiend, want fenomenaal musicerend, moesten de Neue Vocalsolisten genoegen nemen met een schamele respons. Een al te strak gepland programma maakte dat het publiek nog tijdens het applaus de zaal verliet om zich elders in de stad naar het volgende concert te haasten.

Gezien en geschreven door Miranda Driessen; vrijdag 9 november in de Muzerije Hofzaal.

Tags: , ,

Reageer