November Music: Michael Gordon – Rushes Ensemble

Op de Minimal Music Day van November Music klonk gisteravond de Europese première van Rushes van Michael Gordon. Gordon is een van de oprichters van de fameuze Amerikaanse muziekgroep Bang on a Can. Het Rushes Ensemble bestaat uit zeven New Yorkse fagottisten en maakt met zijn stuk zijn debuut.

Gordons stuk Timber (2011), voor Slagwerkgroep Den Haag, werd het afgelopen  jaar een hit. Naar Rushes werd dus uitgekeken. Net als het slagwerkstuk is Rushes lang en hypnotiserend. Het berust ouderwets-minimalistisch op geleidelijke melodische en ritmische verschuivingen en interactie tussen de spelers.

Rushes begint met iets bekends, maar waarmee? Het ritmisch pulserende, stapelende akkoord doet denken aan het begin van New York Counterpoint van aartsvader Reich. Bij Reich is dat akkoord het beginmotief vanwaaruit zich de rest ontwikkelt. Bij Gordon denk je in beginsel, wow, wát een klank, maar na zo’n 20 minuten schijnbare gelijkheid – en we weten dat er nog 35 gaan volgen – begint het te vervelen en te vermoeien. Oké, de fagottisten staan in een halve cirkel voor ons en bouwen steeds opnieuw de samenklanken op, eerst van links naar rechts, dan weer van rechts naar links, nu eens dalend, dan weer stijgend. Kunst, denk je, hoelang moeten we nu nog?

Maar dan gebeuren er bijzondere dingen. Ineens trekt een laag van boventonen de aandacht en lijken er ijle vrouwenstemmen mee te zingen met de brommende fagotten. Lastig om er de vinger op te leggen: zijn het stemmen, is het elektronica? Maar nee, geen boxen, en iedere keer als de zeven New Yorkers weer lucht scheppen voor de volgende tour de force is het aardestil.

Het tempo van de opeenvolgende reeksen komt hoger te liggen, met steeds terugkerende magische bijeffecten blijven de musici elkaar het stokje (de klank) doorgeven. Soms vanuit de centrale middenspeler, dan vanuit het duo links vooraan, dan weer rechts vooraan. Het doet denken aan een spel, aan sport, een voetbalteam, een wielrenpeloton, met steeds een andere renner aan kop. Elkaar continu opvolgende razendsnelle inzetten vereisen opperste concentratie en kracht. Als de 55 minuten om zijn, staan de leden van het Rushes Ensemble als na een pittige workout tevreden uit te hijgen.

Gezien en geschreven door Marianne de Feijter; donderdag 8 november in de Verkadefabriek.

Tags: , ,

Reageer