Archief voor mei 2012

Portret van Luciano Berio

donderdag, mei 31st, 2012

Vanavond in het Avondconcert van de VPRO was onder andere ‘Accordo’ van Luciano Berio te beluisteren. Het is een stuk voor 4 ruimtelijk opgestelde harmonie-orkesten. De ZDF maakte in 2000, 3 jaar voor zijn overlijden, een mooi portret van deze beroemde eigentijdse componist. Kijk de gehele uitzending van dit portret hier terug, op Youtube:

Deel 1 Deel 2 Deel 3 Deel 4 Deel 5 Deel 6 Deel 7

Ruimtelijke muziek

donderdag, mei 31st, 2012

Muziek met bijzondere ruimtelijke effecten in Het Avondconcert van donderdag 31 mei 2012. Waaronder een concert uit het Muziekgebouw aan ’t IJ van 17 december 2009, met ‘Accordo’  van Luciano Berio, een stuk waarbij de muziek niet van het podium komt – de musici staan opgesteld in alle vier hoeken van de zaal. Ook in dit concert: Gafh! (met een uitroepteken) van de Nederlandse componist Klaas de Vries. Een ruimtelijke compositie waar je als publiek gewoon rond kan lopen in de zaal om van alle kanten de akoestische en elektronische muziek te beluisteren.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Het gebruik van ruimtelijke effecten is al heel lang onderdeel van de klassieke muziek. Componisten verbonden aan de San Marco in Venetië experimenteerden met de bijzondere en grote ruimte van de beroemde basiliek.  Eerst plaatste bijvoorbeeld Adrian Willaert twee koren tegenover elkaar. Door het succes van deze stijl ontstonden er al snel composities waarin dit principe veel verder werd ontwikkeld. Er zijn composities met wel 6 verschillende semi-onafhankelijke groepen zangers en instrumentalisten die vanuit verschillende plekken in de basiliek speelden, waardoor spectaculaire ruimtelijke effecten ontstonden. Giovanni Gabrieli was een van de beroemdste componisten van deze techniek, ook wel cori spezzati genoemd.

Giovanni Gabrieli: ‘Buccinate in neomenia tuba’ en ‘In ecclesiis’
Gabrieli Consort and Players olv Paul McCreesh

Ook Berlioz stelde musici in de zaal op. In zijn Requiem haalt Berlioz alles uit de kast om het drama te componeren. Het 400 man tellende orkest en koor bij de première zbevat onder andere 16 pauken en 4 koperensembles die in 4 hoeken van de zaal of kerk staan opgesteld.

Hector Berlioz: Dies Ira, uit het Requiem opus 5
Orchestre National de France olv Leonard Bernstein

In de 20e eeuw kreeg het gebruik van ruimtelijke effecten in de klassieke muziek een nieuwe impuls. Grote componisten zoals Boulez, Stockhausen en Schnittke, speelden in composities doelbewust met de plaatsing van de bron van muziek. Berio’s Accordo dateert van 1981. Het is een stuk voor 4 ruimtelijk opgestelde harmonie-orkesten. Er zijn bij de uitvoering in totaal 5 dirigenten nodig! Berio laat zijn 4 harmonieorkesten niet communiceren zoals Giavanni Gabriele, nee bij Accordo kom je als luisteraar terecht in een draaikolk van klanken, vaak klinkt het als een groots gezellig feest. Het wordt nu gespeeld door Het Doelen Ensemble, aangevuld met studenten van het Rotterdams Conservatorium.

Luciano Berio: Accordo
Het Doelen Ensemble, aangevuld met studenten van het Rotterdams Conservatorium, olv Carla Balemans, Marta Marmol, Roberto Bautista Rangel, Leonard Evers, Roun Zieverink

Na de pauze ging dit concert verder met een andere bijzondere compositie. Ghaf! Van Klaas de Vries. Ghaf is een niet alleen een compositie, maar ook een ‘installatie’, het publiek ondergaat het werk dwalend door de zaal, omringd door video-installaties van Jochem van der Spek. Klaas de Vries construeert een bouwwerk van klank, de luisteraar dwaalt er als een klein stipje in rond, de oren steeds richtend op een nieuw perspectief.

Klaas de Vries: Ghaf!
Doelen Ensemble olv Arie van Beek

De Candadees Henry Brant ontwikkelde vanaf het begin van de jaren ‘50 als een van de eerste het concept van spatiale muziek.  In spatiale composities gaf hij musici een bepaalde plaats in de zaal en op het podium. Ruimte, klankkleur, ritme en toonhoogte vormen de ‘vierde dimensie’ van muziek, zei Brant.

Henry Brant: Hieroglyphics 3
Jacob Glick, altviool, Catherine Satterlee, mezzosorpaan, Henry Brant, orgel, Phyllis Martin Pearson, vibrafoon en piano, Marianne Finckel, klavecimbel en Louis Calabro, pauken en klokkenspel.

Henry Brant: Western Springs
La Jolly Symppony & Chorus onder leiding van 5 dirigenten: Henry Brant, Thomas Nee, David Chase, Amy Snyder en James Cheatham

Terry Riley schreef in 1969 het minimalistische werk ‘A Rainbow in Curved Air’. Ruimtelijke muziek, in ieder geval zoals Riley het zelf ervoer!! Een citaat zegt alles: “I was never concerned with minimalism per se but I was very concerned with psychedelia and the psychedelic movement of the sixties as an opening toward consciousness. For my generation that was a first look toward the East and the psychedelic drugs that were opening up people’s consciousness. So I think what I was experiencing in music at that time was another world. Besides just the ordinary music that was going on, music was also able to transport us suddenly out of one reality into another. Transport us so that we would almost be having visions as we were playing. . . . I believe music, shamanism, and magic are all connected, and when it’s used that way it creates the most beautiful use of music.”

CD Terry Riley: ‘A Rainbow in Curved Air’ bewerkt voor Lunapark door Arnold Marinissen en Anthony Fiumara
Lunapark

Lunapark doet Riley

donderdag, mei 31st, 2012

Luister hier naar de opname van de bewerking die Anthony Fiumara en Arnold Marinissen maakten van A Rainbow in Curved Air van Terry Riley, opgenomen in het kantoor van de VPRO, gebruikmakend van het historische VPRO-orgel:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

www.youtube.com/watch?v=uRXSAJ9jpno

Maxim Shalygin

dinsdag, mei 29th, 2012

Genomineerd voor de Gaudeamusprijs 2012…

Manuella Blackburn

maandag, mei 28th, 2012

Genomineerd voor de Gaudeamusprijs 2012…

Edward Hamel

maandag, mei 28th, 2012

Genomineerd voor de Gaudeamusprijs 2012…

Helen Gifford

zondag, mei 27th, 2012

’s Werelds eerste opera voor de i-Pad is Helen Gifford’s Iphigenia in Exile (app gratis). Het werk werd al gecomponeerd in 1985  en is in 2010  voorzien van een interactieve video door het Amsterdamse multimediaduo Champagne Valentine. Uit 1994 is A Plaint for Lost Worlds voor fluit, klarinet en piano en net als in Exile maakt de inmiddels 77-jarige Australische componiste het verlies van en geloof in een onschuldige wereld voelbaar.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Vrouwelijke componisten, iedere week op woensdagavond 21.00-22.00 in de uitzending van Radio MonaLisa, gemaakt door Patricia Werner Leanse. Op de Amsterdamse kabel 103.3 kabel of 106.8 ether of via internet

pwlsalto omroep

Ensembles

dinsdag, mei 22nd, 2012

NB: de video-opnamen van het Oestvolskaja Festival 2011 mochten wij op grond van de overeenkomst met de uitgever niet langer dan één jaar online laten zien.
Note: the agreement with the Oestvolskaja publisher allows us to show the video recordings of the Oestvolskaja Festival 2011 no longer than one year.

Deze week is het de week van de ensembles op Radio 4. Alles daarover lees je op de site van Radio 4, klik hier… De Nederlandse ensemblecultuur is beroemd in de hele wereld. In de jaren 70 werden de eerste ensembles opgericht door jonge honden als Louis Andriessen, Reinbert de Leeuw en Frans Brüggen. De ensembles brachten een nieuw geluid in de Nederlandse muziekwereld, waar tot dan toe de starre orkestcultuur regeerde. Muziek voor speciale bezettingen waar geen orkest zich aan waagde, kreeg dankzij de ensembles weer een podium. Traditionele concertvormen werden losgelaten. Van oude muziek tot hedendaags repertoire: rond ieder genre vormde zich een enthousiast ensemble.Op de blogsite van Radio 4 Eigentijds een paar mooie voorbeelden van opnamen van de ensembles die zich in het bijzonder bezighouden met de muziek van nu.

ASKO|Schönberg speelde – bijna een jaar geleden – werken van Galina Oestvolskaja in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Hieronder een selectie van de stukken die we toen op video vastlegden.