Eigentijds in Marokko (4)

Voor de themakanalen Radio 4 Eigentijds en Radio 6 Jazz Jong is programmamaker Gustavo Pazos in Fes voor het maken van opnames op muziekfestival Musiques Sacrees du Monde. Zijn ervaringen beschrijft hij op deze blogsite. Hierbij zijn vierde en laatste bijdrage. 

Hajir Marawis

Zaterdag 11 juni: Hajir Marawis
Vanmiddag is er nog iets op het programma wat ik nooit eerder heb kunnen meemaken. Uit Indonesië heb ik veel gehoord en het een en ander gezien, behalve een bepaald muziekgenre uit Java: de gezangen en muziek van de Hajir Marawis uit Cirebon op Java. Zij spelen een genre dat voortvloeit uit de nalatenschap van het volkssoufisme van de Jemeniten die rond de 12de eeuw eerst als handelaren naar het eiland kwamen en er zich vervolgens defintief verstigden. De Hajir Marawis vormen een bijzonder ensemble die ons op prachtige wijze een levende traditie voorschotelen, waarin Javaanse elementen gemengd worden met de Arabische wereld. Deze mix treedt op zowel in muziek als in instrumentarium: ud (arabische luit) en kemenche (viool), begeleid door trommels van het eiland.  

Zaterdag 11 juni: Hypocriete supersterren
Dit zeer aparte en indrukwekkende concert was tegelijk ook mijn laatste. Want wat er op de avond te zien was op het podium Bab Makina was niet bepaald mijn smaak. Er zou een aantal Arabische grote namen optreden. Nu heb ik niets tegen dit soort supersterren, maar wel tegen verschillende aspecten rond deze big stars. Zo was er voor mijn komst een concert van Julia Boutros, een zangeres uit Libanon. In de tekst in het programmaboekje wordt ze omschreven als een persoonlijkheid met een grote stem en een net zo groot politiek en sociaal engagement. Dat klinkt natuurlijk mooi en aardig, maar de werkelijkheid is anders. Als gage ving ze namelijk het fraaie bedrag van twee ton (geen dirhams, maar euro’s), waarbij ze reist in een privejet. Tegelijkertijd weigerde ze te zingen op het volkspodium, dat gratis toegankelijk is voor de bewoners van de Medina. Dus geen muziek voor de armen, terwijl ze daar volgens het programmaboekje “zoveel van houdt”.  Vandaar mijn aversie tegen dit soort grote sterren. 

Kathem Al SaherOp de festivallocatie Bab Makina zong ook de ster van het Arabische populaire lied, Kazem El Saher uit Irak. Deze zanger is misschien nog wel duurder dan de Libanese diva Boutros, omringt zich met bodygards en VIP’s en laat zich ontvangen als een koning. Het is al de tweede keer dat ik dit bij hem meemaakte. Of dit iets met een festival als Musiques Sacrees du Monde te maken heeft? Nee, nee, helemaal niets. Maar het geld en de hogere machten bepalen welke acts er komen, ongeacht wie eigenlijk programmeert en wat dat kost. De hogere klassen van Marokko willen vertier en dat moeten ze hier wel krijgen. Op avondjes uit, waar sjieke juwelen en dure pakken de toon bepalen; al heeft dat werkelijk niets te maken met de oorspronkelijke gedachte van de Musiques Sacrees. Op mijn laatste avond liet ik de supersterren dus lekker schieten en ging ik eten met wat vrienden uit de Medina. Ik wilde met ze praten over de werkelijkheid die zij ervaren, die niets te maken heeft met de realitetit van dit festival. 

Zaterdag 11 juni: naar huis
Naar huis, en dus ook naar de radio, neem ik gelukkig een paar muzikale juweeltjes mee van een andere orde. Wie weet ben ik volgend jaar weer van de partij, als de Arabische lente nog niet in Marokko toegeslagen heeft en mijn kritische blik mijn relatie met het festival niet beschadigd heeft. Want al ben ik soms erg kritisch, ik vind nog steeds dat dit festival een enorme potentie heeft. Maar dan moet het wel teruggaan naar de oorsprong, zoals de Musiques Sacrees van ’90 jaren tot aan 2007 was. Sindsdien is het festival de klus kwijt, denk ik. Van harte hoop ik dat ze de weg terugvinden, want anders: wat een gemiste kans!! Wie weet, tot volgend jaar of anders, tot de uitzendingen met de opgenomen muziek. Zodra we weten wanneer deze uitgezonden wordt, meld ik dat hier.

Gustavo Pazos, 11 juni 2011, Fes, Marokko

Reageer