Eigentijds in Marokko (2)

Elk jaar vindt in de Marokkaanse stad Fes het festival Musiques Sacrees du Monde plaats, met veel traditionele, klassieke Arabische muziek,  veel gecomponeerde en geimproviseerde muziek en ook crossovers naar de populaire urban-cultuur. Voor de themakanalen Radio 4 Eigentijds en Radio 6 Jazz Jong is programmamaker Gustavo Pazos in Fes voor het maken van opnames. Ook schrijft hij zo zijn ervaringen voor onze blogsites. Hierbij zijn tweede bijdrage.
 
Woensdag 8 juni: India
Ensemble DivanaDe zon schijnt en dat maakt al mijn dag beter. De regen heeft de afgelopen dagen voor veel chaos gezorgd. Musici en publiek zijn blij met de zon, dus de sfeer zit er goed in. Op het programma van vandaag (beter gezegd: mijn programma) had ik een paar bijzondere dingen gezet. Ter informatie: niet alles wat er op het podium staat, verdraagt mijn kritische blik. Ik ken dit festival al te goed (zowel organisatorisch als inhoudelijk) om me te laten verleiden door teksten in programmaboekjes die soms helemaal niet kloppen. De beschrijvingen proberen aan alle concerten een spirituele grondslag te geven, zodat het past in het thema van het festival. Maar de realiteit is vaak anders.

En dit is helaas weer het geval bij twee concerten van vandaag, waar de een was om het Europese (met name het Franse) publiek te entertainen(ze konden mee dansen en meezingen, daarom liep ik weg, rennend na 15 minuten) en de andere een pseudo-filosofisch popconcert door een politiek correcte rapper/zanger uit Frankrijk met Marokkaanse roots. De echte hipop- en rapartiesten hebben in dit land geen toegang tot de officiele podia en moeten zich dus presenteren in een andere ruimtes. De muzikanten zijn zijn jong, en vragen teveel, dus hou ze liever weg van internationale pers, denken de autoiteiten. Daarom, als ik iets van deze muziek wil hebben, moet ik gaan graven in mijn eigen archief van eerdere bezoeken aan dit land. Nu is het gewoon te politiek gevoelig, gezien de omstandigheden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Mijn keuze viel op twee programma’s die met India te maken hadden. De vertoning van een Indiase film uit 1925 (prachtig geconserveerd) over het leven van de prins Siddhartha Gautama die later Buddha werd onder de titel  La Lumiere de l’Asie met muziekbegeleiding door het ensemble Divana uit Rajasthan. Prachtige muziek die mijn nieuwsgierigheid aanwakkerde. Gelukkig speelde deze groep later op de dag nog een compleet concert. De muziek van Ensemble Divana is de muziek van de manghaniyars en langa’s uit Rajasthan: diep, krachtig en opzwepend. Dus mijn dag was gemaakt, zonder de oppervlakkigheid van veel politiek correcte muziek. Dus, ik blij.Donderdag 9 juni : Youssou Ndour
De zon schijnt nog steeds en zoals gister is iedereen blij. Ik ook dus. Maar ik moet wel lang wachten tot ik het concert van mijn wensen kan opnemen. Overdag is er wel muziek, maar dat is barok uit Europa. Ik ben niet naar Fes gekomen om naar barok te luisteren, al hou ik er erg veel van deze muziek. Maar voor de aanwezige Franse publiek blijkt dit een soort ons-kent-ons-gevoel.

Youssou Ndour in fes, foto: bladna.nl

Youssou Ndour in fes, foto: bladna.nl

Vanavond is Youssou Ndour en zijn ongelofelijke groep Super Etoile du Dakar aan de beurt. Ik was bang dat we geen toestemming zouden krijgen voor een opname (dat was al eerder gebeurd) maar gelukkig was dat niet zo. Alles mocht ik opnemen. De gouden keel van Youssou heb ik dus kunnen vastleggen, net als Super Etoile, de perfecte band waar hij mee tourt. Alles in dit concert is op zijn plaats: de muziek is fantastisch met een perfecte sound en timing en niets kon de avond verpesten.

Helaas
Maar helaas – altijd is er wel een helaas voor mij – deed Youssou iets aan het eind wat bij velen, en voornamelijk bij jongeren, een beetje in het verkeerde keelgat schoot. Bijna aan het eind uitte hij allerlei lovende en slijmerige woorden over de koning van Marokko. Over hoe het prachtige Marokko, als een oase van rust in verhouding tot elders in Noord-Afrika,  overeind blijft. Dat was totaal niet nodig. Of zoals twee jonge Marokkaanse meiden het verwoordden toen ik ze erom vroeg: “Tot dat moment genoten we van het concert, maar uitendelijk blijft niet het gevoel van vreugde, maar van verdriet over”. Want: ’”Youssou zong niet voor ons, maar voor de VIP’s op de eerste rijen, de politici van dit land, en dat maakt ons ongelukkig. Jammer want we hielden van hem, nu niet meer”, aldus de Marokkaanse meiden.

Youssou, waarom heb je dat gedaan? De geschiedenis is vol met voorbeelden van artiesten die partij kiezen voor de oppermachtigen!!! En dat eindigt nooit goed, want de geschiedenis geeft uiteindelijk altijd de gelijk aan diegenen die aan de overkant van de macht staan. Dus in dit geval aan deze twee jonge Marokaanse meiden.

Gustavo Pazos, 8 en 9 juni 2011, Fes, Marokko

Tags:

Reageer