Cornelis de Bondt over de Tafel van Zes

Zit je al op Facebook? Dit themakanaal wel! Check ons hier. Facebook was de plek waar we een boze, geërgerde, maar ook met argumenten gewapende kunstenaar troffen. Cornelis de Bondt, componist. Zijn boosheid betrof het advies van De Tafel van Zes. Lees hieronder een lange inleiding, en luister naar zijn toelichting in het interview dat dinsdag 12 april via Eigentijds te horen was.

Anderhalve week geleden lekte het advies van de Tafel van 6 uit, een ongevraagd advies van zes mensen die een vooraanstaande functie bekleden in de cultuursector, aan het Kabinet, en als discussienotitie gepubliceerd onder de titel “Minder waar het kan, beter waar het moet, een pleidooi voor een andere rol van de overheid”. De notitie beoogt een goed uitgangspunt te bieden voor het uitwerken van een nieuw cultuurbeleid. Er staan ons ingrijpende keuze te wachten, aldus de notitie, maar met de erin verwoorde voorstellen kan worden bijgedragen aan een krachtige en dynamische cultuursector in Nederland, zo schrijven de opstellers, en dat zijn Gitta Luiten van het Mondriaan Fonds namens de publieke Cultuurfondsen; Marianne Versteegh van Kunsten ‘92; Joke Hubert van FNV-Kiem en de Federatie van Kunstenaarsverenigingen; Henk Scholten van het Theaterinstituut Nederland namens de Sectorinstituten; Siebe Weide van de Museumvereniging, en Bert Holvast van de Cultuurformatie. Een samenvatting van het 15 pagina’s tellende stuk wordt gegeven in acht punten, die ik, op het gevaar af subtiliteiten uit het oog te verliezen, als volgt kort opsom:
1. Cultuurbeleid bewaakt pluriformiteit, garandeert toegankelijkheid en stimuleert innovatie.
2. De noodzaak om scherpe keuzes te maken neemt toe. Die moeten gebaseerd worden op objectieve en brede expertise.
3. De rijksoverheid moet partnerschappen aangaan met andere overheden, marktpartijen, sectorpartijen, private financiers en maatschappelijke organisaties.
4. Marktonwikkeling is voor de gesubsidieerde cultuur van cruciaal belang.
5. Een basisinfrastructuur is een door de rijksoverheid gefinancierde groep instellingen met een uitzonderlijk publiek belang en een onomstreden meerwaarde, een nationaal of internationaal belang, zulks te beoordeling van een onafhankelijke commissie.
6. Buiten de basisinfrastructuur wordt financiering van kunstenaars flexibeler en divers. Vraag en aanbod worden beter in evenwicht gebracht. Via het faciliteren van ondernemerschap wordt het maatschappelijk bereik en cofinanciering vergroot.
7. Specifieke beleidsdoelen worden altijd samen met publieke, private, sectorale of sociale partners bepaald. Bijvoorbeeld cultuureducatie, exportpromotie, cultuur en media, het ontwikkelen van ondernemerschap, leiderschap.
8. Door afstemming en bundeling van financiering en ondersteuning wordt de efficiency vergroot.

Direct nadat – enigszins voortijdig, want de zes waren het nog niet 100% eens over de fijnere details van de tekst – het uitlekken via de Volkskrant een feit was in het artikel “Kunstwereld komt nu zelf met een nieuw subsidiestelsel”, verscheen op Facebook een heftige uitroep van componist Cornelis de Bondt, die schreef:
“De “kunstwereld”, jaja — We worden verraden door de kunstinstellingen – door de bobo’s voor wie de kunsten “een spel is” en die veelvouden aan ons en over onze hoofden verdienen. Wanneer komen de kunstenaars eindelijk in keer in opstand? Hoe ver willen jullie de grond in getrapt worden? Als kunstenaars op hun apatische kont blijven zitten dan verdienen ze niet beter dan te worden afgeslacht. GODVERDOMME!!!”

Een krachtige reactie, die in de daaropvolgende dagen werd gevolgd door onder meer een open brief aan de Tafel van Zes, met daarin onder meer de opmerking: “Uw notitie is een oorlogsverklaring aan de kunstenaars en aan de kunsten. Het ook volkomen duidelijk dat het […] een doelbewuste actie is het kunstbeleid om te vormen in vermaaksbeleid. Als deze regering een keer vervangen wordt door een andere met meer voeling en begrip voor de kunsten, dan kan die regering niet eens meer terug, omdat “de sector” zich zelf al in die hopeloze marketingafgrond heeft gestort. Dit is geen onkunde, dit is een bewuste keuze van uw ellendige verraderstafel.
De kunstenaars heeft u bewust en doeltreffend van uw tafel vandaan gehouden, u bent een sekte op zichzelf, één armzalig poldermonster van ambtenaren en beleids-apparatsjiks, volslagen losgezongen van iedere artistiek-inhoudelijke visie. Die oorlog zult u krijgen.”

En in een tweede schrijven:
“In de kunstsector hebben wij met zijn allen een aantal belangenorganisaties in het leven geroepen. Deze instellingen worden gerund door meestal goedbetaalde bestuurders die van het vertegenwoordigen van belangen hun beroep hebben gemaakt: de “bobo’s”. Deze groep communiceert vooral met een nauw verwante groep binnen de diverse departementen: de beleidsambtenaren. Deze groepen behoren tot hetzelfde domein, dat wil zeggen, de posities zijn niet gelijk, maar de personen zijn onderling uitwisselbaar, ze zijn onderdeel van hetzelfde “spel”. […] De daadwerkelijke “spelers in het veld” (u ziet, ik ben al behoorlijk thuis in dat jargon), zoals in het geval waar wij nu over spreken, de kunstenaars, herkennen zich totaal niet in die taal. Dat is ook niet de bedoeling, want de direct betrokkenen dienen op zo groot mogelijke afstand te worden gehouden. […]
Dit lijkt op het eerste gezicht misschien grappig, maar is het helemaal niet. Het is een in wezen uiterst ondemocratisch geregel en geritsel, die vooral voor de “spelers” in kwestie lucratief is, zij verzekeren zich op deze wijze van goede baantjes, zogenaamd onder het mom van algemeen belang. Voor de zaak zelf is het op zijn best nuttig, maar veel vaker destructief.
[…]
In de notitie lezen we die typische taalvondsten die zo kenmerkend zijn voor de polderclub: Het commerciële en het publieke gefinancierde aanbod plooien daar [op de podia] over elkaar heen; Nederland heeft in alle stukken, inclusief de partijprogramma’s van de politieke partijen (uitgezonderd de PVV moet ik toegeven), zonder uitzondering een divers cultureel aanbod van hoogwaardige kwaliteit; nieuw beleid heet te allen tijde flexibel te zijn, en biedt altijd nieuwe kansen, samenwerkingsverbanden en sinds met name Van der Laan ook ondernemerschap. Voor bedoelde notitie is de term aandeelhouderschap bedacht, en in nagenoeg iedere alinea wordt gesproken over het publieke belang. Wat daarmee bedoeld wordt is de eerste twaalf pagina’s onduidelijk, je kunt er alle kanten mee op. […] op pagina 13 van deze visie op de essentie van de kunsten komt de aap uit de mouw: het “publiek belang” van de kunstinstellingen zal blijken “uit het feit dat deze instellingen een belangrijk aandeel van hun omzet uit eigen inkomsten halen”. Hier komt de polderkruidenier in volle glorie van achter zijn geraniums vandaan. […] “de koopman heeft de dominee verdrongen”

Tot zover de open brieven van Cornelis de Bondt. Vorige week zocht ik hem op, vroeg hem om een toelichting op zijn brieven. Al pratend kwamen we op het tegenwoordig ook op regionaal en lokaal nivo gehuldigde idee dat kunst toch vooral een economische waarde moet hebben…

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

En het muziekstuk op het eind? Dat is van Cornelis de Bondt. Het heet Gli Toccha La Mano, Cyclus basse danse, deel 1. Uitgevoerd door Christina Zavalloni met De Volharding & Icebreaker olv Ernst van Tiel. Opgenomen op 18 januari 2004 in Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht tijdens De Slapeloze Nacht, een 24-uurs-manifestatie van VPRO en Vredenburg rond het thema van de 24-uurs-economie.

Tags:

One Response to “Cornelis de Bondt over de Tafel van Zes”

  1. We moeten massaal in opstand komen tegen deze a-sociaal/a-culturele simplistische bureaucratische regering gedoogd door die PVV- neo-fascisten.
    Het regent in de regio’s buiten de Randstad Holland sluitingen van muziekscholen, blibliotheken zwembaden
    door bobo’s ambtenaren, die van uit hun ruim veel te veel betaalde posities ons leven gaan zitten te bepalen, en uiteindelijik eigenlijk een groot deel van de kwetsbare -en dus ook kunstzinnige- deel van de NL bevolking indirect de dood in jagen
    Maatregelen tegen de BTW-terreur
    1- Laat al de concerten via buitenlandse bureau’s betalen voor het lagere Duits/Belgische BTW-tarief
    Dus de Abo’s, Series van AL de Concerten, films, Toneeluitvoeringen via het buitenland laten betalen..
    2- Al de ZZP-ers en deeltijders die op straat komen, zich in de bijstand zakken laten, en
    alles wat tot 1500 euro ingebeurd word, als ‘onkostenvergoeding’ of zwart uit laten betalen wat boven die 1500 uitkomt
    3- Betaal GEEN CENT BTW meer aan dat Haagse sootje

Reageer